Hyundai Türkiye: Avrupa’nın 3. Büyük Pazarı Konumunda

Hyundai Türkiye, markanın Avrupa’daki üçüncü büyük pazarı konumunda. Yalnızca Almanya ve İngiltere önde.

Bu tespit, Hyundai Motor Europe CEO’su Xavier Martinet’ten geldi. Martinet, elektrikli IONIQ 3’ün İzmit merkezli üretim macerasının başlamasıyla ilgili düzenlenen etkinlikte konuştu.

Rakam tek başına dikkat çekici. Ama asıl anlamı, Martinet’in aynı konuşmada söylediği ikinci cümlede saklı: İzmit’te yalnızca bir fabrika değil, yıllar içinde geniş bir tedarikçi ve insan kaynağı ekosistemi kurulmuş durumda.

Ve o ekosistem, kısa sürede yeniden kurulabilecek bir değer değil.

Xavier Martinet Ne Söyledi

Hyundai Motor Europe CEO’su Xavier Martinet, İzmit’teki etkinlikte dört ana başlıkta konuştu.

Pazar sıralaması. Türkiye’nin Almanya ve İngiltere’nin ardından markanın Avrupa’daki en büyük üçüncü pazarı olduğunu belirtti.

Performans. Hyundai’nin Türkiye’deki performansından memnun olduklarını, SUV modelleri hariç tutulduğunda markanın binek otomobil pazarında dördüncü sırada bulunduğunu söyledi.

Ekosistem. İzmit’te yalnızca bir fabrika değil, yıllar içinde geniş bir tedarikçi ve insan kaynağı ekosistemi oluşturduklarını aktardı.

Rekabet avantajı. Yaklaşık 2.400 kişinin görev yaptığı tesiste üretim miktarı, kalite, maliyet yönetimi ve nitelikli iş gücünün önemli rekabet avantajları yarattığını belirtti.

Son cümlesi ise en kritik olanı: bu yapının kısa sürede yeniden kurulabilecek bir değer olmadığını ifade etti.

Üçüncü Sıra Ne Anlama Geliyor

Bu sıralamayı bağlama oturtmak gerekiyor, çünkü ilk bakışta göründüğünden daha çarpıcı.

Almanya, Avrupa’nın en büyük otomobil pazarı ve aynı zamanda dünyanın en rekabetçi pazarlarından biri. İngiltere ikinci sırada.

Türkiye’nin bu ikisinin hemen ardında gelmesi, nüfus ve gelir düzeyi karşılaştırmaları düşünüldüğünde beklenen bir sonuç değil.

Fransa, İtalya ve İspanya gibi büyük Avrupa pazarlarının Türkiye’nin gerisinde kalması ise ayrıca not edilmeli. Bu ülkelerin her birinin güçlü yerli markaları var ve Kore menşeli bir markanın orada pazar payı kazanması yapısal olarak daha zor.

Türkiye’de böyle bir yerli marka korumacılığı geçmişi bulunmuyor. Pazar, ithal ve yerli üretim markalara açık ve tüketici tercihi büyük ölçüde fiyat, donanım ve ikinci el değeri üzerinden şekilleniyor.

Hyundai’nin bu üç kalemde güçlü olması, sıralamayı açıklıyor.

Binek Otomobilde Dördüncü Sıra

Martinet’in verdiği ikinci rakam daha teknik ama daha anlamlı.

SUV modelleri hariç tutulduğunda Hyundai, Türkiye’de binek otomobil pazarında dördüncü sırada.

Bu ayrımı yapmak neden önemli?

Çünkü Türkiye pazarı son on yılda SUV’a doğru kaydı ve markaların toplam sıralaması büyük ölçüde SUV performansıyla belirleniyor. SUV’u çıkardığınızda geriye kalan tablo, markanın klasik binek segmentindeki gerçek gücünü gösteriyor.

Hyundai’nin bu segmentteki dayanağı belli: i10, i20 ve Bayon gibi modeller. İkisi zaten İzmit’te üretiliyor.

Yani markanın Türkiye’deki binek otomobil gücü, doğrudan Türkiye’deki üretimiyle bağlantılı. Yerli üretim, bulunabilirlik ve fiyat avantajı sağlıyor; o avantaj pazar payına dönüşüyor.

Bu, Hyundai Türkiye açısından döngünün nasıl çalıştığını gösteren temiz bir örnek.

Yerli üretim bulunabilirlik sağlıyor. Bulunabilirlik teslim süresini kısaltıyor. Kısa teslim süresi satışa dönüşüyor. Satış hacmi ise yeni üretim yatırımını haklı çıkarıyor.

Bu döngünün dışında kalan ithal markalar, aynı segmentte fiyat ve bulunabilirlik açısından yapısal bir dezavantajla yarışıyor.

2.400 Kişi: Ekosistemin Ölçeği

İzmit tesisinde yaklaşık 2.400 kişi görev yapıyor.

Ancak Martinet’in vurgusu doğrudan istihdam sayısında değil, onun etrafında kurulan yapıda.

Bir otomobil fabrikası, kendi başına bir üretim tesisi değildir. Etrafında yüzlerce yan sanayi firması, lojistik operasyonu, kalıp ve kalıpçılık işletmesi, test laboratuvarı ve eğitim yapısı bulunur.

Türkiye otomotiv sektörünün genel tablosu da bunu doğruluyor: ana sanayide yaklaşık 60 bin, yan sanayide ise 250 bine yakın kişi istihdam ediliyor. Yani yan sanayi istihdamı, ana sanayinin dört katından fazla.

İzmit’teki 2.400 kişi, bu piramidin tepesindeki sayı. Altındaki tedarikçi ağı çok daha geniş.

Rekabet Avantajının Dört Ayağı

Martinet’in saydığı dört kalem, Türkiye’nin otomotiv üretimindeki konumunu tam olarak tarif ediyor.

Üretim miktarı. Ölçek, birim maliyeti düşürür. Yeterli hacme ulaşmayan bir tesis, sabit maliyetlerini dağıtamaz.

Kalite. İhracat yapan bir tesiste kalite pazarlık konusu değildir. Avrupa’ya araç gönderen bir hattın, Avrupa standartlarında üretmesi zorunludur.

Maliyet yönetimi. Bu, ucuz işçilikten farklı bir kavram. Maliyet yönetimi; fire oranı, enerji verimliliği, stok devir hızı ve tedarik zinciri optimizasyonu demektir.

Nitelikli iş gücü. Ve asıl belirleyici kalem bu.

Dördünün birlikte anılması önemli. Türkiye’nin otomotivdeki konumu uzun süre yalnızca işçilik maliyetiyle açıklandı. Bu açıklama artık geçerli değil; işçilik maliyeti tarafında Türkiye’nin gerisinde kalan çok sayıda ülke var.

Türkiye’yi tutan şey ucuzluk değil, bu dört kalemin bir arada bulunması.

Neden Yeniden Kurulamaz

Martinet’in en dikkat çekici cümlesi bu: kurulan yapı kısa sürede yeniden kurulabilecek bir değer değil.

Bu cümlenin ne anlama geldiğini açalım.

Bir fabrika binası inşa etmek iki yıl sürer. Üretim hattı kurmak bir yıl daha alır. Ama bir tedarikçi ekosistemi kurmak on yıllar sürer.

Sebep şu: yan sanayi firmaları, ana üreticinin kalite ve teslimat standartlarına uyum sağlamak için kendi süreçlerini yeniden kurar. Bu uyum bir sözleşmeyle değil, yıllar süren ortak çalışmayla oluşur. Aynı şey nitelikli iş gücü için de geçerli; bir hat operatörünün gerçekten verimli hale gelmesi aylar, bir hat şefinin yetişmesi yıllar alır.

Bu yüzden otomotiv yatırımları taşınabilir değildir. Bir marka üretimi başka ülkeye taşıdığında, yalnızca makineleri taşır; ekosistemi geride bırakır.

Martinet’in cümlesi, bu gerçeğin bir üst düzey yöneticinin ağzından teyidi.

Ve Türkiye açısından en güçlü güvence de bu. Teşvikler değişebilir, kur oynayabilir, mevzuat sertleşebilir. Ancak otuz yılda kurulmuş bir tedarik ağı, o değişkenlerin hepsinden daha kalıcı bir bağ üretir.

Hyundai Türkiye’nin Üretim Geçmişi

Hyundai Türkiye’nin İzmit tesisi 1997’de faaliyete geçti.

Bu, tesisi Hyundai’nin Güney Kore dışındaki ilk ve en uzun süredir faaliyet gösteren denizaşırı üretim tesisi yapıyor.

Kuruluşundan bugüne tesiste 3,4 milyonun üzerinde araç üretildi ve bunun 2,6 milyondan fazlası ihraç edildi. Yani üretimin yaklaşık yüzde 80’i ihracata gidiyor.

Bugüne kadar 13 farklı model bu fabrikada banttan indi. Accent, Matrix, i10, i20 ve Bayon bunların arasında.

Üretim kapasitesi de aynı dönemde katlandı: 2002’den bu yana yıllık 50 binden 230 bine yükseldi.

Hyundai’nin 1997’den bu yana Türkiye’ye yaptığı toplam yatırım ise 1,47 milyar avroya ulaşmış durumda.

Otuz yıllık bir süreklilik, bu sektörde nadir bir istikrar göstergesi. Hyundai Türkiye, bu sürekliliği kesintisiz koruyan az sayıdaki üreticiden biri.

IONIQ 3 Bu Tablonun Neresinde

Martinet’in açıklamaları, IONIQ 3’ün seri üretime geçmesi vesilesiyle yapıldı.

Model, markanın Türkiye’de ürettiği ilk tam elektrikli binek otomobil. Üretim 250 milyon avroluk yatırımla başladı ve ilk aşamada yılda 30 bin adet hedefleniyor.

IONIQ 3 ile birlikte Türkiye, uluslararası bir otomotiv üreticisinin tam elektrikli binek otomobil ürettiği bir ülke konumuna geçti.

Şimdi iki bilgiyi yan yana koyalım.

Türkiye, Hyundai’nin Avrupa’daki üçüncü büyük pazarı. Ve Türkiye, markanın Kore dışındaki en eski üretim üssü.

Bu ikisinin aynı ülkede buluşması, elektrikli üretim kararını çok daha anlaşılır kılıyor. Marka, hem sattığı hem ürettiği bir ülkede elektrikli geçişi başlatıyor. Hyundai Türkiye açısından bu, otuz yıllık üretim geçmişinin yeni bir evreye taşınması anlamına geliyor.

Pazar ve üretim aynı coğrafyada olduğunda, yeni teknolojiyi denemek daha düşük riskli hale geliyor.

Sayılarla Tablo

Hyundai Türkiye İçin Bundan Sonrası

Martinet’in açıklamalarında bir cümle daha var ve geleceğe işaret ediyor: markanın Türkiye’ye duyduğu güven IONIQ 3’ün ötesine uzanıyor.

Somut karşılığı da belli. Hyundai Türkiye, IONIQ 3’ün yanı sıra yeni nesil i20 ve Bayon modellerinin üretimine yönelik hazırlıkların sürdüğünü açıkladı. Bu üç modeli kapsayan yatırım planının tutarı 715 milyon avro.

Yani İzmit tesisi, tek bir elektrikli modelle sınırlı bir dönüşüm geçirmiyor. Elektrikli, hibrit ve içten yanmalı motorlu araçları birlikte barındıran bir yapıya geçiyor.

Bu esneklik, önümüzdeki dönemin en kritik üretim yeteneği. Avrupa’nın 2030’lu yıllarda hangi aktarma organını hangi oranda talep edeceği bugün bilinmiyor. Tek bir teknolojiye kilitlenen tesisler bu belirsizlikte kırılgan hale geliyor.

Aynı yaklaşımı Bursa’daki Tofaş tesisinde de görüyoruz. Stellantis’in K9 projesi kapsamında Opel Combo üretimi için tarif edilen “çoklu enerji platformu” ifadesi, tam olarak aynı stratejiyi anlatıyor.

Türkiye otomotiv sanayisi, bu iki merkez üzerinden aynı yöne ilerliyor: çok markalı, çok teknolojili ve esnek üretim. Hyundai Türkiye bu tablonun elektrikli binek otomobil ayağını temsil ediyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye, Hyundai İçin Kaçıncı Büyük Pazar? Hyundai Motor Europe CEO’su Xavier Martinet’in açıklamasına göre Türkiye, Almanya ve İngiltere’nin ardından markanın Avrupa’daki en büyük üçüncü pazarı.

Hyundai Türkiye Binek Otomobil Pazarında Kaçıncı Sırada? SUV modelleri hariç tutulduğunda marka, Türkiye binek otomobil pazarında dördüncü sırada bulunuyor.

İzmit Fabrikasında Kaç Kişi Çalışıyor? Yaklaşık 2.400 kişi. Martinet, tesiste üretim miktarı, kalite, maliyet yönetimi ve nitelikli iş gücünün önemli rekabet avantajları yarattığını belirtti.

Hyundai Türkiye Fabrikası Ne Zaman Kuruldu? Tesis 1997’de faaliyete geçti ve Hyundai’nin Güney Kore dışındaki ilk ve en uzun süredir faaliyet gösteren denizaşırı üretim tesisi konumunda.

İzmit’te Bugüne Kadar Kaç Araç Üretildi? 3,4 milyondan fazla araç üretildi ve bunun 2,6 milyondan fazlası ihraç edildi. Tesiste bugüne kadar 13 farklı model banttan indi.

Fabrikanın Üretim Kapasitesi Ne Kadar? Kapasite 2002’den bu yana yıllık 50 binden 230 bine yükseldi. Hyundai’nin 1997’den bu yana Türkiye’ye yaptığı toplam yatırım 1,47 milyar avroya ulaştı.

Hyundai Türkiye Başka Model Üretecek mi? Marka, IONIQ 3’ün yanı sıra yeni nesil i20 ve Bayon modellerinin üretimine yönelik hazırlıkların sürdüğünü açıkladı. Bu üç modeli kapsayan yatırım planının tutarı 715 milyon avro.

Bu Açıklamalar Neden Şimdi Yapıldı? Martinet’in değerlendirmeleri, tam elektrikli IONIQ 3’ün İzmit’te seri üretime geçmesi vesilesiyle düzenlenen etkinlikte yapıldı.

Daha fazla otomobil haberi için AutoBond’un haberler sekmesini takip edebilirsiniz.