Otomotiv Rekoru, Türkiye otomotiv endüstrisinin ocak-ağustos 2026 döneminde 27 milyar 211 milyon dolarlık ihracata ulaşmasıyla tescillendi; sektör bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 2,5 büyüdü. Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği’nin (OİB) 7 Eylül’de paylaştığı dökümde yalnızca ağustos ayına ait ihracat 2 milyar 791 milyon dolar olarak kaydedildi. Aylık bazda görülen artış yüzde 2,3’te kaldı.
Ağustos, Türkiye’de fabrikaların yıllık bakım duruşlarını yaptığı ve vardiya sayısını düşürdüğü dönem olduğu için sektörün ulusal ihracat içindeki payı da geriledi. OİB’nin verdiği orana göre otomotiv, ağustosta yüzde 11,9’luk payla yine ilk sırada yer aldı; TİM verilerinden hareketle CNN Türk ve OtonomHaber’in aktardığı sekiz aylık pay ise yüzde 14,7 seviyesinde bulunuyor. İki oran farklı dönemleri tarif ettiği için birbiriyle çelişmiyor. Otomotiv Rekoru bu nedenle aylık ve kümülatif olmak üzere iki ayrı çerçeveden okunuyor.
Bu tablonun otomotiv açısından önemi, büyümenin artık binek otomobilden değil ticari taşıt ve tedarik sanayisinden gelmesinde yatıyor. Adet bazında düşen üretime karşılık dolar bazında artan gelir, ürün başına elde edilen katma değerin yükseldiğini gösteriyor. Otomotiv Rekoru, sektörün hacim kaybını fiyat ve ürün karması üzerinden telafi ettiği bir geçiş yılına işaret ediyor.
- Otomotiv Rekoru Ağustos Ayında Nasıl Şekillendi
- Sekiz Aylık Dönemde 27,2 Milyar Dolarlık Tablo
- Otomotiv Rekoru Ürün Gruplarına Nasıl Dağıldı
- Ülke Pazarlarında Almanya ve Fransa Öne Çıktı
- Üretim, Kapasite Kullanımı ve İç Pazar
- Kur ile Enflasyon Farkı ve Yıl Sonu Hedefi
- AutoBond Değerlendirmesi
- Sıkça Sorulan Sorular
Otomotiv Rekoru Ağustos Ayında Nasıl Şekillendi
OİB’nin ağustos bültenine göre ihracatın 2 milyar 791 milyon dolara ulaştığı ay, yüzde 2,3’lük artışla kapandı. Aynı ayda Türkiye’nin toplam ihracatı 23,5 milyar dolar olarak açıklandığından, otomotivin payı yüzde 11,9 olarak hesaplandı. Sektör bu payla ulusal ihracat sıralamasının ilk basamağını korudu.
Ay içinde en fazla ihracat yapılan pazar 489 milyon dolarla Almanya oldu; onu 305 milyon dolarla İngiltere ve 288 milyon dolarla Fransa izledi. Avrupa Birliği ülkelerine yapılan sevkiyat 1 milyar 942 milyon dolara ulaşarak ayın toplamının yüzde 70’ini oluşturdu. Diğer Avrupa ülkelerinin ülke grupları içindeki payı yüzde 13 olarak kaydedildi.
Ağustos tablosunda en dikkat çeken kalem, eşya taşıyan motorlu taşıtlarda görülen yüzde 43’lük artış oldu. Bu grubun ihracatı 521 milyon dolara çıkarken binek otomobil 626 milyon dolarla yüzde 11 geriledi. Otobüs-minibüs-midibüs grubu ise 189 milyon dolarla yüzde 31 düşüş yaşadı. Otomotiv Rekoru böylece ay içinde binek otomobilden değil ticari taşıt tarafından beslendi.
Sekiz Aylık Dönemde 27,2 Milyar Dolarlık Tablo
Ocak-ağustos döneminde 27 milyar 211 milyon dolara ulaşan ihracat, sektörün yılı hedefine yakın bir hızda sürdürdüğünü gösteriyor. TİM verilerine göre Türkiye’nin aynı dönemdeki toplam ihracatı 185 milyar 6 milyon dolar olarak gerçekleşti ve yüzde 4 arttı. Otomotivin bu toplam içindeki payı yüzde 14,7 olarak hesaplandı. Otomotiv Rekoru ile ulusal ihracat toplamı arasındaki bu oran, sektörün ilk sıradaki konumunu koruduğunu gösteriyor.
Sekiz ayın en büyük kalemi 10 milyar 677 milyon dolara ulaşan tedarik endüstrisi oldu. Yüzde 4 büyüyen bu grup, toplam otomotiv ihracatının yüzde 39,2’sini tek başına karşıladı. Avrupa Birliği’ne yapılan sekiz aylık ihracat ise 20 milyar 60 milyon dolarla yüzde 5 artarak dönemin yüzde 74’ünü oluşturdu.
Bu dönemde Otomotiv Rekoru ile üretim verileri arasında açılan makas, sektörün yapısal dönüşümünü tarif ediyor. Avrupa’daki üretim ölçeğinin nasıl yeniden biçimlendiğini Avrupa’nın üretim yanılsamasını ele aldığımız analizde ayrıntılandırmıştık; Türkiye’nin tablosu da aynı eğilimin bir parçası olarak okunabiliyor.
Otomotiv Rekoru Ürün Gruplarına Nasıl Dağıldı
| Ürün Grubu | Ağustos 2026 | Ağustos Değişimi | Ocak-Ağustos 2026 | Sekiz Aylık Değişim |
|---|---|---|---|---|
| Tedarik Endüstrisi | 1.208 milyon dolar | -%1 | 10.677 milyon dolar | +%4 |
| Binek Otomobil | 626 milyon dolar | -%11 | 7.635 milyon dolar | -%7 |
| Eşya Taşıyan Motorlu Taşıtlar | 521 milyon dolar | +%43 | 4.883 milyon dolar | +%8,5 |
| Otobüs-Minibüs-Midibüs | 189 milyon dolar | -%31 | 2.178 milyon dolar | +%5 |
| Traktör | 184 milyon dolar | +%45 | 1.439 milyon dolar | +%20 |
Tablodan okunan en belirgin eğilim, binek otomobilin sekiz ayda yüzde 7 daralmasına karşın eşya taşıyan motorlu taşıtların yüzde 8,5 büyümesi. Kamyonet ve panelvan sınıfının ağırlıkta olduğu bu grup, 4 milyar 883 milyon dolarla binek otomobilden sonraki en büyük taşıt kalemi durumunda. Traktörün yüzde 20’lik artışı ise tarım makineleri tarafındaki ihracat talebini yansıtıyor.
OİB’nin aylık bülteni eşya taşıyan motorlu taşıtları hafif ticari ve ağır ticari olarak ayrı ayrı yayımlamıyor; bu ayrım Otomotiv Sanayii Derneği’nin üretim bültenlerinde bulunuyor. Dolayısıyla ihracat tarafında hafif ticari ile ağır ticari payını doğrudan ayrıştıran resmî bir dolar tutarı açıklanmadı. Euro cinsinden bir ihracat tutarı da ağustos bülteninde yer almadı.
Hafif ticari sınıfının Türkiye üretimi içindeki ağırlığını Opel Combo üretimine dair haberimizde aktarmıştık. Otomotiv Rekoru bu segmentin ihracattaki yükselişini doğrulayan bir tablo sunuyor.
Ülke Pazarlarında Almanya ve Fransa Öne Çıktı
Ülke dağılımı, Otomotiv Rekoru içinde Avrupa ağırlığının ne kadar belirleyici olduğunu ortaya koyuyor. TİM verilerine göre sektörün ocak-ağustos döneminde en fazla ihracat yaptığı ülke 4 milyar 441,3 milyon dolarla Almanya oldu. Almanya’ya ihracat yüzde 2,4 artarken Fransa 3 milyar 316 milyon dolara yükselerek yüzde 11,4 büyüdü. İtalya 2 milyar 442,1 milyon dolarla yüzde 15 artış kaydetti.
Listenin gerileyen tarafında İngiltere bulunuyor. İngiltere’ye ihracat yüzde 9,1 düşüşle 2 milyar 480,4 milyon dolara indi; İspanya ise yüzde 3,2 azalışla 2 milyar 156,1 milyon dolarda kaldı. Polonya 1 milyar 221,2 milyon dolar, Hollanda 519,8 milyon dolarla listede yer aldı.
Dolar bazında en yüksek artışı 338,2 milyon dolarla Fransa sağladı; İtalya 318,2 milyon dolar, Hollanda 148,3 milyon dolar, Almanya 105,6 milyon dolar ve Polonya 60,7 milyon dolar ekledi. İller bazında ise en fazla ihracat 8 milyar dolarla Kocaeli’den yapıldı. Bursa 6,3 milyar dolar, İstanbul 5,6 milyar dolar, Sakarya 2,9 milyar dolar ve Ankara 1,3 milyar dolarla sıralamayı tamamladı.
Üretim, Kapasite Kullanımı ve İç Pazar
Otomotiv Sanayii Derneği’nin sekiz aylık bülteni henüz yayımlanmadığı için üretim tarafındaki en güncel resmî veri ocak-temmuz dönemine ait. Bu dönemde toplam üretim yüzde 8 gerileyerek 767 bin 216 adet oldu; traktör dahil edildiğinde toplam 779 bin 338 adede ulaştı. Otomobil üretimi ise yüzde 19 azalışla 424 bin 667 adette kaldı.
Ticari taşıt tarafı üretimde de ihracatla aynı yönde hareket etti. Hafif ticari üretimi yüzde 10, ağır ticari üretimi yüzde 4 arttı. Traktör üretimi ise yüzde 35 düşüşle 12 bin 122 adede inerken traktör ihracatı adet bazında yüzde 20 artışla 7 bin 792 adet oldu.
Kapasite kullanım oranı sektör genelinde yüzde 62 olarak açıklandı. Hafif taşıt grubunda oran yüzde 63, otobüs-minibüs grubunda yüzde 69, kamyon grubunda yüzde 57 ve traktörde yüzde 28 seviyesinde gerçekleşti. İç pazar yüzde 11 daralarak 661 bin 249 adede gerilerken otomobil pazarı yüzde 12 düşüşle 502 bin 712 adet oldu; adet bazında toplam ihracat da yüzde 14 azalışla 542 bin 401 adede indi. Adet bazında yaşanan bu daralmaya karşın Otomotiv Rekoru dolar tarafında bozulmadı.
Kur ile Enflasyon Farkı ve Yıl Sonu Hedefi
Dolar bazında artan gelirin sektörde rahatlama yaratmadığını OİB yönetimi açıkça ifade etti. Birliğin Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kemal Yazıcı, “Euro/TL kur artışı enflasyona göre çok geride kalıyor, satışımız döviz ile ama giderlerimizin önemli bir kısmı TL bazında” sözleriyle tabloyu tarif etti. Yazıcı, euro ile enflasyon arasındaki farkın uzun süredir artarak sürdüğünü ve bunun bütün ihracatçıları olumsuz etkilediğini belirtti.
Sektörün 2026 için belirlediği ihracat hedefi 43 milyar dolar olarak açıklanmıştı. Bu hedef, 2025’te ulaşılan 41,5 milyar dolarlık kapanışın üzerine konulmuştu ve dönemin OİB Başkanı Baran Çelik tarafından temkinli bir yaklaşımla tanımlanmıştı. Sekiz ayda kaydedilen 27,2 milyar dolar, yılın kalan dört ayında 15,8 milyar dolarlık bir ihracat gerektiriyor. Yılın geri kalanında Otomotiv Rekoru bu nedenle hedefin tutup tutmayacağını belirleyecek başlıca gösterge durumunda.
OİB’nin aylık bültenlerinin tamamına birliğin basın odası sayfasından ulaşılabiliyor. Sektörün önündeki yatırım gündemini otomotivde geleceğe yatırım başlıklı yazımızda ele almıştık.
AutoBond Değerlendirmesi
Sekiz aylık tabloya bakıldığında sektörün büyüme motorunun değiştiği açıkça görülüyor. Binek otomobil ihracatı dolar bazında yüzde 7, adet bazında ise yüzde 29 gerilerken eşya taşıyan motorlu taşıtlar yüzde 8,5 ve traktör yüzde 20 büyüdü. Adet kaybının değer kaybından bu kadar büyük olması, ihraç edilen ürün başına elde edilen tutarın yükseldiğini gösteriyor.
Tedarik endüstrisinin toplamın yüzde 39,2’sini karşılaması da bu okumayı destekliyor. Yan sanayi ihracatı taşıt üretiminin adet düşüşünden görece bağımsız hareket ettiği için sektörün dalgalanmalara karşı tamponu durumunda. Ağustosta bu grubun yalnızca yüzde 1 gerilemesi, aynı ayda otobüs-minibüs grubundaki yüzde 31’lik düşüşün yanında oldukça sınırlı kalıyor. Otomotiv Rekoru içinde yan sanayinin bu istikrarlı ağırlığı, tablonun en güvenilir bileşeni olarak öne çıkıyor.
Yıl sonu hedefi tarafında aritmetik zorlayıcı görünüyor. Sekiz ayda 27,2 milyar dolara ulaşan performans aylık ortalama 3,4 milyar dolarlık bir hıza işaret ediyor; bu hız korunduğunda yılın 40,8 milyar dolar civarında kapanması bekleniyor. Dolayısıyla 43 milyar dolarlık hedefe ulaşmak, son çeyrekte ortalamanın belirgin biçimde üzerine çıkılmasını gerektiriyor.
Kapasite kullanımının yüzde 62’de, traktör tarafında ise yüzde 28’de kalması üretim kapasitesinin önemli bir bölümünün boş durduğunu ortaya koyuyor. İç pazarın yüzde 11 daralması bu boşluğun iç talepten kapanmasını da güçleştiriyor. Bu koşullarda ihracat, kapasiteyi ayakta tutan tek kalem konumuna yaklaşıyor.
Kur ve enflasyon farkına ilişkin tespit ise Otomotiv Rekoru ile şirket kârlılığı arasındaki bağın zayıfladığını gösteriyor. Dolar cinsinden ciro büyürken maliyetlerin lira tarafında kalması, rekor başlıklarının bilançoya aynı ölçüde yansımamasına yol açıyor. Bu nedenle sekiz aylık tablo, gelir tarafında olumlu ancak marj tarafında baskılı bir yıl anlatıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Otomotiv Rekoru 2026’nın İlk Sekiz Ayında Hangi Seviyeye Ulaştı?
Ocak-ağustos 2026 döneminde Türkiye’nin otomotiv ihracatı 27 milyar 211 milyon dolar olarak gerçekleşti ve bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 2,5 arttı. Veri, Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği tarafından 7 Eylül’de açıklandı. Otomotiv Rekoru aynı gün TİM verileriyle birlikte değerlendirildi.
Ağustos Ayında Sektörün İhracatı Kaç Milyar Dolar Oldu?
Ağustos ayına ait ihracat 2 milyar 791 milyon dolar olarak kaydedildi ve yüzde 2,3 arttı. Aynı ayda sektörün Türkiye’nin toplam ihracatı içindeki payı yüzde 11,9 olarak hesaplandı.
Hangi Ürün Grubu En Fazla İhracat Yaptı?
Sekiz aylık dönemde en büyük kalem 10 milyar 677 milyon dolarla tedarik endüstrisi oldu. Bu grup toplam otomotiv ihracatının yüzde 39,2’sini oluşturdu ve yüzde 4 büyüdü.
Binek Otomobil İhracatı Neden Geriledi?
Binek otomobil ihracatı sekiz ayda yüzde 7 azalışla 7 milyar 635 milyon dolara indi, ağustosta ise yüzde 11 düştü. Aynı dönemde otomobil üretiminin yüzde 19 ve adet bazında otomobil ihracatının yüzde 29 gerilemesi, düşüşün üretim hacmiyle bağlantılı olduğunu gösteriyor.
En Çok İhracat Yapılan Ülke Hangisi Oldu?
Ocak-ağustos döneminde 4 milyar 441,3 milyon dolarla Almanya ilk sırada yer aldı. Ağustos ayında da 489 milyon dolarla Almanya birinci oldu; onu İngiltere ve Fransa izledi.
Avrupa Birliği’nin Toplam İçindeki Payı Ne Kadar?
Sekiz aylık dönemde Avrupa Birliği ülkelerine yapılan ihracat 20 milyar 60 milyon dolara ulaştı ve yüzde 5 arttı. Bu tutar dönem toplamının yüzde 74’üne, ağustos ayında ise yüzde 70’ine karşılık geldi.
Üretim ve Kapasite Kullanımı Nasıl Seyretti?
Otomotiv Sanayii Derneği’nin ocak-temmuz verilerine göre toplam üretim yüzde 8 düşüşle 767 bin 216 adet oldu ve kapasite kullanım oranı yüzde 62’de kaldı. Derneğin sekiz aylık bülteni bu haberin yayımlandığı tarihte açıklanmamıştı.
Sektörün 2026 İhracat Hedefine Ulaşılabilir mi?
2026 için belirlenen hedef 43 milyar dolar olarak açıklanmıştı ve 2025 kapanışı 41,5 milyar dolardı. Sekiz ayda ulaşılan 27,2 milyar dolar, kalan dört ayda 15,8 milyar dolarlık ek ihracat gerektiriyor; mevcut aylık ortalama korunduğunda yıl 40,8 milyar dolar civarında tamamlanıyor. Sektöre ilişkin güncel gelişmeleri haberler kategorimizden takip edebilirsiniz.
Yorumlar (0)